Бас терісінің себореялық дерматитін қалай емдеу керек

Терінің жағдайы адамның өзін қалай сезінетініне және өзіне деген сенімділігіне тікелей әсер етеді. Тіпті кең таралған дерматологиялық мәселелердің өзі күнделікті өмірде айтарлықтай қолайсыздық туғызуы мүмкін. Осындай аурулардың бірі — бас терісінің себореялық дерматиті. Бұл созылмалы қабыну жағдайы көбінесе қышынумен, қызарумен және қабыршақтанумен қатар жүреді. Аурудың уақыт өте күшейіп отыруға бейімділігі болғанымен, қазіргі заманғы күтім және емдеу тәсілдері оның белгілерін тиімді бақылауға мүмкіндік береді. Себептері мен емдеу ерекшеліктерін түсіну ұзақ мерзімді ремиссияға қол жеткізуге көмектеседі.

Себореялық дерматит дегеніміз не

Себореялық дерматит — май бездерінің жұмысының бұзылуымен және Malassezia тектес ашытқы тәрізді саңырауқұлақтардың белсенділігінің артуымен байланысты қабыну ауруы. Бұл микроағзалар көптеген адамның терісінде қалыпты жағдайда кездеседі, бірақ белгілі бір жағдайларда олардың көбеюі күшейеді.

Соның нәтижесінде қызару, қышыну және тән қабыршақтардың пайда болуы байқалады. Кей жағдайларда белгілер қарапайым қайызғаққа ұқсайды, алайда бұл ауру кезінде көріністер әдетте әлдеқайда айқын болады.

Аурудың негізгі белгілері

Белгілер ағзаның жеке ерекшеліктеріне және қабыну үдерісінің ауырлығына байланысты әртүрлі болуы мүмкін.

Ең жиі кездесетін белгілер мыналар:

• тері бетінде майлы немесе құрғақ қабыршақтардың пайда болуы;
• әртүрлі деңгейдегі қышыну;
• зақымдалған аймақтардың қызаруы;
• шаш жуғаннан кейін тітіркену сезімінің пайда болуы;
• аурудың ауыр түрінде тығыз қабықтардың түзілуі.

Осындай белгілер байқалған жағдайда нақты диагноз қою және дұрыс емдеу тәсілін таңдау үшін дәрігерге қаралған жөн.

Себореялық дерматит неліктен дамиды

Аурудың нақты себебі бір ғана фактормен түсіндірілмейді. Көп жағдайда мәселе бірнеше себептің қатар әсер етуінен туындайды.

Патологияның дамуына келесі факторлар ықпал етуі мүмкін:

1. Май бездерінің шамадан тыс белсенділігі. Тері майының артық бөлінуі микроағзалардың көбеюіне қолайлы жағдай жасайды. Соның нәтижесінде қабыну күшейеді. Мұндай ерекшелік әсіресе жасөспірімдер мен жас ересектерде жиі кездеседі.
2. Гормондық өзгерістер. Гормондар деңгейінің ауытқуы май бездерінің қызметіне әсер етеді. Сондықтан белгілі бір кезеңдерде ауру белгілері күшеюі мүмкін.
3. Күйзеліс жағдайлары. Эмоциялық жүктеменің артуы аурудың өршуіне себеп болуы ықтимал. Көптеген адам ұзақ уақытқа созылған күйзелістен кейін белгілердің күшейетінін байқайды.
4. Иммундық жүйенің әлсіреуі. Ағзаның қорғаныс қабілеті төмендеген кезде саңырауқұлақтардың белсенді көбею ықтималдығы артады. Бұл қабыну үдерісінің дамуына жағдай жасайды.

Себептерді түсіну аурудың ағымын тиімді бақылауға және өршу жиілігін азайтуға көмектеседі.

Емдеу кезінде қандай сусабындар қолданылады

Емдік күтімнің негізгі құралдарының бірі — арнайы сусабындар. Олар саңырауқұлақтардың санын азайтуға, қабынуды төмендетуге және қабыршақтануды жеңілдетуге көмектеседі.

Көбінесе келесі компоненттері бар өнімдер пайдаланылады:

• кетоконазол;
• мырыш пиритионы;
• селен сульфиді;
• циклопирокс;
• салицил қышқылы.

Белгілі бір құралды таңдау дәрігермен бірге жүргізілгені дұрыс. Маман аурудың ерекшеліктерін және терінің жағдайын ескере алады.

Дәрі-дәрмекпен емдеу

Кей жағдайларда емдік сусабындардың өзі жеткіліксіз болуы мүмкін. Ондай кезде дерматолог қосымша препараттарды ұсынуы ықтимал.

Ең жиі қолданылатын нұсқалар төмендегідей:

1. Саңырауқұлаққа қарсы препараттар. Мұндай дәрілер қабыну үдерісіне қатысатын микроағзалардың санын азайтуға көмектеседі. Олар сусабын, лосьон немесе крем түрінде тағайындалуы мүмкін.
2. Қабынуға қарсы дәрілер. Айқын қызару байқалған жағдайда дәрігер кортикостероидтар бар құралдарды ұсынуы мүмкін. Әдетте олар қысқа мерзімге және медициналық бақылаумен қолданылады.
3. Кальциневрин тежегіштері. Осындай препараттар гормондық компоненттерді ұзақ уақыт қолданбай-ақ қабынуды азайтуға мүмкіндік береді. Кейде олар сезімтал теріге пайдаланылады.
4. Кератолитикалық құралдар. Мұндай препараттар тығыз қабыршақтарды жұмсартып, оларды кетіруге көмектеседі. Соның арқасында басқа емдік компоненттердің әсері жақсарады.

Дәрі-дәрмектерді өз бетінше қолдану ұсынылмайды, себебі дұрыс таңдалмаған ем жағдайдың нашарлауына алып келуі мүмкін.

Күнделікті күтімнің ерекшеліктері

Дұрыс күтім ауруды бақылауда маңызды рөл атқарады. Белгілер азайғаннан кейін де белгілі бір ұсыныстарды сақтаған жөн.

Келесі қағидаларды ұстану пайдалы:

• шашты жуу үшін жұмсақ құралдарды пайдалану;
• тым ыстық судан бас тарту;
• шаш тарағанда теріге ұқыпты қарау;
• агрессивті косметикалық өнімдерді шектеу;
• шамадан тыс жиі жумастан тұрақты гигиенаны сақтау.

Осындай тәсіл жағымсыз белгілердің қайта пайда болу қаупін азайтуға көмектеседі.

Тамақтану терінің жағдайына әсер ете ме

Бұл мәселе бойынша ғылыми зерттеулер әлі де жалғасуда. Дегенмен көптеген маман теңгерімді тамақтану ағзаның жалпы жағдайын жақсартуға ықпал етеді деп есептейді.

Төмендегі ұсыныстар пайдалы болуы мүмкін:

1. Көкөністер мен жемістерді жеткілікті мөлшерде тұтыныңыз. Олардың құрамында дәрумендер мен антиоксиданттар мол болады. Сонымен қатар мұндай өнімдер күнделікті мәзірді әртараптандыруға көмектеседі.
2. Ақуыздың жеткілікті мөлшерін қадағалаңыз. Бұл компонент тіндердің қалпына келуіне қатысады. Оның негізгі көздеріне балық, құс еті, жұмыртқа және бұршақ тұқымдастары жатады.
3. Өте қатты өңделген тағамдарды шамадан тыс тұтынуды шектеңіз. Мұндай өнімдердің артық мөлшері ағзаның жалпы жағдайына теріс әсер етуі мүмкін. Дұрыс тамақтану денсаулықты сақтауға көмектеседі.
4. Су теңгерімін сақтаңыз. Сұйықтықтың жеткілікті мөлшері ағзаның әртүрлі жүйесінің қалыпты жұмысы үшін қажет. Бұл терінің жалпы жағдайына да оң әсер етеді.

Тамақтану негізгі емдеу тәсілі болып саналмаса да, пайдалы тағамдық әдеттер жалпы жағдайдың жақсаруына ықпал етеді.

Қашан дәрігерге қаралу қажет

Кейбір адам мәселені өздігінен шешуге тырысады. Алайда белгілі бір жағдайларда маман кеңесі аса маңызды болады.

Мұндай жағдайларға мыналар жатады:

• белгілердің жылдам күшеюі;
• қарапайым күтім құралдарынан нәтиженің болмауы;
• ауырсынудың немесе суланудың пайда болуы;
• қабынудың дененің басқа бөліктеріне таралуы;
• ұйқыны және өмір сапасын бұзатын қатты қышыну.

Уақытында медициналық көмекке жүгіну тиімді емдеуді жылдам таңдауға және асқынулардың алдын алуға мүмкіндік береді.

Бас терісінің себореялық дерматиті жүйелі көзқарасты және тұрақты бақылауды қажет ететін аурулардың қатарына жатады. Қазіргі заманғы емдеу тәсілдері белгілердің айқындылығын азайтып, ұзақ уақытқа созылатын жақсару кезеңдерін қамтамасыз ете алады. Дұрыс күтім жасау, дәрігердің ұсынымдарын орындау және денсаулыққа мұқият қарау үлкен маңызға ие. Сауатты тәсіл қолданылған жағдайда көптеген адам аурудың көріністерінен болатын елеулі қолайсыздықсыз қалыпты өмір салтын сақтай алады.