Баяу жүретін қабыну үдерісін қалай анықтауға болады

Ағзадағы өзгерістер әрдайым айқын ауырсыну немесе жоғары температура арқылы байқала бермейді. Кейде қолайсыздық баяу дамып, шаршау немесе күнделікті күйзеліс ретінде қабылданады. Мұндай жағдай айлар бойы созылып, жалпы хал-ахуал мен еңбекке қабілеттілікке әсер етуі мүмкін. Айқын белгілердің болмауы дәрігерге жүгінуді кейінге қалдырады. Дегенмен ерте байқалған өзгерістер асқыну қаупін азайтады. Төменде баяу жүретін қабыну үдерісін аңғаруға көмектесетін белгілер мен тәсілдер қарастырылады.

Жалпы жағдайдағы өзгерістер

Алғашқы белгілер көбіне анық емес болып көрінеді және алаңдаушылық тудырмайды. Адам оларды ұйқының аздығымен, жүйкелік жүктемемен немесе күнделікті қарбаласпен байланыстырады. Алайда осындай көріністердің жиынтығы назар аударуға тұрарлық. Дәл осы өзгерістер жасырын қабыну реакцияларымен қатар жүруі мүмкін.

Нақты белгілерге көшпес бұрын жалпы күйді бағалау маңызды.

• себепсіз тұрақты шаршау сезімі;
• зейін қою мен өнімділіктің төмендеуі;
• әдеттегі жүктемеден кейінгі әлсіздік;
• көңіл күйдің тұрақсыздығы мен ашушаңдық;
• ұйқы сапасының нашарлауы.

Бұл белгілер жеке-жеке жағдайда қауіпсіз көрінуі мүмкін. Алайда олар қатар байқалса, жүйелі үдерісті меңзеуі ықтимал.

Субфебрильді температура және жылу реттелуі

Баяу қабынудың тән белгілерінің бірі – температураның ұзақ уақыт сәл жоғары болуы. Көрсеткіштер өзгеріп отыруы мүмкін, бірақ қалыпты деңгейден сәл асып тұрады. Мұндай күй әдетте айқын симптомдармен қатар жүрмейді. Сол себепті ол жиі еленбей қалады.

Бұл жағдайдың қалай байқалатынын түсіну маңызды.

1. Температура 37–37,5 градус шамасында сақталады. Бұл бірнеше аптаға созылуы мүмкін.
2. Көрсеткіштер көбіне күннің екінші жартысында жоғарылайды. Таңертең қалыпты болуы ықтимал.
3. Дене қызуын түсіретін дәрілер әлсіз әсер етеді. Төмендеу қысқа мерзімді болады.
4. Жалпы хал-ахуал салыстырмалы түрде тұрақты көрінеді. Айқын әлсіздіктің болмауы шатастырады.

Мұндай көрініс созылмалы қабынуға тән. Ол белгіні басумен емес, терең тексерумен анықтауды талап етеді.

Жергілікті жайсыздық пен сезімдер

Жасырын үдеріс көбіне әлсіз ауырсыну немесе түсініксіз сезімдер арқылы білінеді. Олар күнделікті іс-әрекетке кедергі келтірмейді, бірақ тұрақты түрде сезіледі. Қай жерде байқалатыны зақымданған тінге немесе мүшеге байланысты. Уақыт өте келе жайсыздық күшеюі мүмкін.

Келесі белгілерге назар аударған жөн.

• себепсіз тартатын немесе сыздайтын сезім;
• таңертеңгі сіресу;
• мезгіл-мезгіл шаншу немесе күйдіру;
• қызарусыз әлсіз ісіну;
• басқанда сезімталдықтың артуы.

Бұл көріністер сирек жағдайда қауіпті болып көрінеді. Алайда олардың ұзақ сақталуы маман кеңесін қажет етеді.

Зертханалық көрсеткіштердің өзгеруі

Кейде жалғыз белгі талдаулардағы ауытқулар болуы мүмкін. Олар профилактикалық тексеріс кезінде кездейсоқ анықталады. Мұндай кезде адам өзін қалыпты сезінуі ықтимал. Соған қарамастан бұл мәліметтердің диагностикалық маңызы зор.

Дәрігерлер көбіне келесі көрсеткіштерге мән береді.

1. С-реактивті ақуыз деңгейінің жоғарылауы. Бұл қабыну белсенділігін көрсетеді.
2. Қан формуласының өзгеруі. Ауытқулар аз болса да, тұрақты болуы мүмкін.
3. Эритроциттердің шөгу жылдамдығының артуы. Бұл көрсеткіш созылмалы үдерістерге жауап береді.
4. Биохимиялық мәндердің ауытқуы. Олар мүшелерге түсетін жүктемені көрсетеді.

Зертханалық деректер болжамды нақтылауға көмектеседі. Олар клиникалық көріністі толықтырады.

Иммундық жүйенің жауаптары

Баяу қабыну кезінде иммундық жүйе үнемі кернеу жағдайында жұмыс істейді. Бұл оның реакция сипатына әсер етеді. Ағзаның сыртқы факторларға төзімділігі төмендейді. Қалпына келу үдерісі баяулайды.

Келесі ерекшеліктер байқалуы мүмкін.

• жоғары температурасыз жиі суық тию;
• ұсақ жаралардың баяу жазылуы;
• аллергиялық реакцияларға бейімділік;
• созылмалы дерттердің жиі асқынуы;
• жалпы қарсыласу қабілетінің төмендегенін сезіну.

Мұндай белгілер тепе-теңдіктің бұзылғанын көрсетеді. Иммундық қорлар жасырын үдерісті ұстап тұруға жұмсалады.

Қашан кеңес алуға болады

Әрбір жайсыздық қабынумен байланысты бола бермейді, алайда белгілердің үйлесуі назар аудартуы тиіс. Өзін-өзі бағалау немесе белгілерді елемеу қауіп тудыруы мүмкін. Жағдайды дұрыс талдау асқынудың алдын алады. Маман барлық факторды кешенді түрде қарайды.

Келесі жағдайлар кеңес алуға себеп болады.

1. Белгілер бірнеше аптадан ұзақ сақталса. Уақытша жайсыздық әдетте тез өтеді.
2. Күй біртіндеп нашарласа. Айқын секірістің болмауы қауіпсіздікті білдірмейді.
3. Талдауларда түсініксіз ауытқулар анықталса. Себептерді нақтылау қажет.
4. Әдеттегі шаралар көмектеспесе. Демалыс пен тәртіп жақсартпайды.

Ерте кеңес алу дұрыс бағыт таңдауға мүмкіндік береді. Бұл ауыр түрге өту ықтималдығын азайтады.

Баяу жүретін қабыну үдерісі жасырын ағымымен және анық емес белгілерімен ерекшеленеді. Сондықтан жеке көріністерге емес, олардың жиынтығына мән беру маңызды. Өзгерістерге мұқият қарау мәселені ерте байқауға көмектеседі. Зертханалық мәліметтер субъективті сезімдерді толықтырады. Кешенді көзқарас денсаулықты сақтауға және асқынулардың алдын алуға мүмкіндік береді.