Табандылықты қалай тәрбиелеу керек
Мазмұны
Кез келген саладағы жетістік көбіне кездейсоқтықтың немесе бір ғана сәтті шешімнің нәтижесі болмайды. Әдетте маңызды нәтижелерге қиындықтарға қарамастан алға жылжи алатын адамдар қол жеткізеді. Маңызды мақсаттарға жету жолында әрдайым дерлік төзімділікті, шыдамдылықты және ішкі күшті талап ететін кедергілер кездеседі. Сондықтан табандылық адамның ең құнды қасиеттерінің бірі болып саналады. Егер адам өз әдеттері мен қиындықтарға деген көзқарасын жүйелі түрде жетілдірсе, бұл қасиетті өз бойында қалыптастыра алады.
Табандылық неліктен маңызды
Көптеген жоспарлар ұзақ уақыт бойы күш салуды талап етеді және бірден нәтиже бермейді. Күткен нәтиже бірден көрінбеген кезде, адамда бастаған ісінен бас тартуға деген ниет пайда болуы мүмкін. Алайда дәл жалғастыра білу қабілеті уақытша сәтсіздіктерді жеңіп, қажетті мақсатқа біртіндеп жақындауға мүмкіндік береді.
Мұндай қасиетке ие адамдар әдетте күрделі міндеттерді тиімдірек орындайды. Олар қиындықтарды тоқтауға себеп ретінде емес, дамудың табиғи бөлігі ретінде қабылдайды. Осындай көзқарас күрделі жағдайларда да ынтаны сақтауға көмектеседі.
Өзіңіз үшін шынымен маңызды мақсатты анықтаңыз
Адам не үшін күш жұмсап жүргенін түсінген кезде табандылықты дамыту әлдеқайда оңай болады. Үстірт тілектер алғашқы қиындықтарда жоғалып кетуі мүмкін, ал шын мәнінде маңызды ұмтылыстар ұзақ уақыт бойы алға жылжуға көмектеседі.
Бірнеше маңызды мәселеге назар аударған пайдалы.
- өз құндылықтарыңыз бен қызығушылықтарыңызға сәйкес келетін міндеттерді таңдау;
- күтілетін нәтижелердің өміріңізге қандай пайда әкелетінін түсіну;
- мақсатқа жеткеннен кейін қандай мүмкіндіктер ашылатынын елестету;
- жолды бастауға не себеп болғанын өзіңізге үнемі еске салып отыру.
Өз әрекеттерінің маңызын анық түсінетін адамға табандылықты сақтау әлдеқайда жеңіл болады.
Біртіндеп әрекет етуге үйреніңіз
Ауқымды міндеттер кейде алаңдаушылық пен сенімсіздік туғызады. Кейбір адамдар жұмыстың көлемі тым үлкен болып көрінгендіктен жоспарларын жүзеге асырудан бас тартады.
Мұндай қиындықтарды болдырмауға кезең-кезеңмен әрекет ету көмектеседі.
- Үлкен міндетті бірнеше шағын кезеңге бөліңіз. Әр аяқталған қадам алға жылжу сезімін береді. Соның арқасында адам өз мүмкіндіктеріне деген сенімін сақтай алады.
- Шынайы аралық мақсаттар қойыңыз. Шамадан тыс жоғары күтулер көбінесе көңілдің қалуына әкеледі. Оның орнына шағын нәтижелерге тұрақты түрде қол жеткізу әлдеқайда тиімді.
- Тіпті аз ғана жетістіктерді атап өтіңіз. Өз дамуыңызды көру әрі қарай әрекет етуге ынталандырады. Сонымен қатар бұл жағымды көңіл күйді сақтауға көмектеседі.
- Ең жақын әрекетке назар аударыңыз. Өте алыс нәтижелер туралы үнемі ойлау артық қысым тудыруы мүмкін. Қазіргі кезеңге шоғырлану процесті басқаруды жеңілдетеді.
Осындай тәсіл адамның шамадан тыс күйзеліссіз және тұрақты түрде алға жылжуына мүмкіндік береді.
Қателіктерге деген көзқарасты өзгертіңіз
Сәтсіздіктер кез келген даму жолының ажырамас бөлігі болып табылады. Табысқа жеткен адамдардың басым көпшілігі өмірінде талай рет қателіктерге, бас тартуларға және уақытша жеңілістерге тап болған.
Қателіктерді пайдалы тәжірибенің көзі ретінде қабылдау маңызды. Сәтсіздіктің себептерін талдау болашақта дәл сондай жағдайлардың қайталануын азайтуға көмектеседі. Сондықтан уақытша қиындықтар адамның жеке дамуына ықпал ететін маңызды құралға айналуы мүмкін.
Бірнеше қарапайым қағиданы есте сақтаған жөн.
- сәтсіздіктерді жаңа тәжірибе алуға мүмкіндік ретінде қабылдау;
- кінәлі адамды іздеудің орнына мәселенің себептерін анықтау;
- қорытынды жасап, кейінгі әрекеттерді түзету;
- уақытша нәтижелерге қарамастан өзіңізге деген сенімді сақтау.
Осындай көзқарас қателесуден қорқуды азайтып, өмірлік сынақтарға төзімділікті арттырады.
Өзін-өзі тәртіпке баулыңыз
Табандылық адамның көңіл күйіне тәуелсіз әрекет ете алу қабілетімен тығыз байланысты. Егер жұмыс тек шабыт келген кезде ғана орындалса, мақсатқа жету жолы тұрақсыз болады.
Өзін-өзі тәртіпке баулу тұрақты әрекеттер арқылы қалыптасады. Күн сайын жасалатын шағын қадамдардың өзі уақыт өте келе пайдалы әдетке айналады. Мысалы, күн сайын он бет кітап оқу жыл соңында бірден көп көлемде оқуға тырысқаннан әлдеқайда жақсы нәтиже береді.
Белгіленген міндеттерді жүйелі түрде орындау өз күшіне деген сенімді нығайтып, бастаған істі соңына дейін жеткізу қабілетін дамытады.
Қолайлы орта қалыптастырыңыз
Адам көбіне өзін қоршаған ортаның ықпалымен әрекет етеді. Жақын адамдардың, достардың немесе пікірлес жандардың қолдауы мақсатқа жету жолын айтарлықтай жеңілдетуі мүмкін.
Әсіресе келесі факторлар пайдалы болады.
- Ұқсас қызығушылықтары бар адамдармен араласу. Мұндай орта ынтаны сақтауға көмектеседі. Сонымен қатар тәжірибе алмасуға мүмкіндік береді.
- Пайдалы кері байланыс алу. Дұрыс кеңестер әлсіз тұстарды уақытында байқауға көмектеседі. Соның арқасында даму процесі тиімдірек болады.
- Табысқа жеткен адамдардың өмір жолын зерттеу. Мұндай мысалдар үлкен жетістіктердің қиындықтарсыз келмейтінін көрсетеді. Бұл өз жолына шынайы көзқараспен қарауға мүмкіндік береді.
- Теріс әсер ететін ортаның ықпалын шектеу. Негізсіз сын адамның өзіне деген сенімін әлсіретуі мүмкін. Сондықтан араласатын ортаны саналы түрде таңдаған жөн.
Қолдаушы орта ішкі тұрақтылықты сақтауға және қиындықтарды жеңіл еңсеруге көмектеседі.
Неліктен шыдамдылықты сақтау маңызды
Қазіргі заман адамды нәтижені тез күтуге үйретеді. Алайда шын мәнінде маңызды жетістіктердің басым бөлігі уақытты талап етеді. Жаңа дағдыларды меңгеру, мансап құру немесе жеке жобаны дамыту қысқа мерзімде жүзеге аса бермейді.
Шыдамдылық көзге көрінетін өзгерістер аз болған кезеңдерде сабыр сақтауға көмектеседі. Уақыт өте келе күнделікті шағын күш-жігер жиналып, үлкен нәтижелерге алып келеді. Сондықтан жетістікті бір күнмен емес, ұзақ уақыт аралығымен бағалау маңызды.
Табандылық тек санаулы адамдарға ғана тән туа біткен қасиет емес. Ол қиындықтарға қарамастан алға жылжуды таңдаудан қалыптасады. Күмән мен кедергілерге қарамастан жасалған әрбір қадам адамның ішкі беріктігін күшейтеді. Бұл қасиетті біртіндеп дамыту болашаққа сенімді қарауға және өмірдегі түрлі сынақтарды тиімді еңсеруге мүмкіндік береді. Уақыт өте келе табандылық ең батыл мақсаттарға жетуге көмектесетін сенімді тірекке айналады.
