Отбасында эмоционалды қолдау болмаса, не істеу керек
Мазмұны
Отбасы көбіне қауіпсіздік пен түсіністік мекені ретінде қабылданады. Адам қиын сәттерде жақындарынан жылы сөз бен жанашырлық күтеді. Алайда кей жағдайда бұл үміт ақталмай, эмоциялық қолдаудың жетіспеуі терең жалғыздық сезімін тудырады. Мұндай ахуал ішкі күйзелісті күшейтіп, өз-өзіне сенімділікті әлсіретуі мүмкін. Осындай жағдайда не істеуге болатынын түсіну психологиялық тұрақтылықты сақтауға көмектеседі.
Эмоциялық қолдаудың жоқтығы қалай байқалады
Қолдаудың болмауы әрдайым ашық жанжал түрінде көріне бермейді. Көбіне ол күнделікті ұсақ әрекеттер арқылы сезіледі және уақыт өте келе ішкі қысымды арттырады. Белгілерді тану жағдайды дұрыс бағалауға мүмкіндік береді.
- сезімдердің еленбеуі уайым мен реніштің жауапсыз қалуымен көрінеді. Ой бөлісу әрекеті үнсіздікпен немесе тақырыпты ауыстырумен аяқталады. Біртіндеп адам маңызды нәрселерді айтудан бас тартады;
- жанашырлықтың орнына сын айту қиын жағдай талқыланғанда байқалады. Қолдау күтілген жерде ескерту мен ақыл естіледі. Бұл түсінілмегендей сезімді күшейтеді;
- эмоциясыз қарым-қатынас әңгімелердің тек тұрмыстық деңгейде қалуымен шектеледі. Ішкі күй талқыланбайды. Мұндай байланыс арақашықтықты арттырады;
- жеке күйге қызығушылықтың болмауы өмірдегі қиындықтардың елеусіз қалуына әкеледі. Оқиғалар маңызды емес сияқты қабылданады. Уақыт өте келе бөлісуге деген ниет жоғалады.
Осы белгілерді түсіну мәселенің артық сезімталдықта емес, нақты эмоциялық тапшылықта екенін аңғартады.
Мұндай жағдайдың отбасында туындау себептері
Қолдаудың жетіспеуі көбіне әдейі жасалмайды. Оның артында тәрбиелік ерекшеліктер мен өмірлік тәжірибе жатады. Себептерді ұғыну ренішті азайтып, байыпты шешім қабылдауға жол ашады.
- Эмоцияны білдіре алмау. Кей адамдар сезімді ашық көрсетуге үйретілмеген ортада өскен. Олар үшін үнсіздік қалыпты көрінеді. Мұндай мінез әдейі салқындықты білдірмейді.
- Ұзаққа созылған шаршау мен күйзеліс. Тұрмыстық және жұмысқа қатысты жүктеме жанашырлыққа ресурс қалдырмайды. Назар тіршілік мәселелеріне ауысады. Эмоциялық қолдау кейінге шегеріледі.
- Қолдау туралы түсініктің әртүрлі болуы. Бірі жылы сөз күтсе, екіншісі нақты кеңес ұсынады. Осы айырмашылық көңіл қалуға себеп болады. Ниет жақсы болғанымен, нәтиже сәйкес келмейді.
Себептерді білу ауырсынуды жоймаса да, әрекет ету жолын саналы таңдауға көмектеседі.
Өзіңізді өзіңіз қалай қолдауға болады
Отбасынан жылу сезілмегенде, ішкі ресурстарға сүйену аса маңызды. Өзін-өзі қолдау жақындықты алмастырмайды, бірақ ішкі тұрақтылықты күшейтеді.
- сезімдерді мойындау оларды жоққа шығармаумен басталады. Эмоциялар реакцияға тәуелсіз өмір сүруге құқылы. Ойды қағазға түсіру ішкі күйді реттеуге көмектеседі;
- денеге қамқорлық жасау ұйқы мен тамақтануды қадағалаудан көрінеді. Қозғалыс психологиялық төзімділікті арттырады. Физикалық әлсіреу эмоциялық осалдықты күшейтеді;
- мағына беретін істермен айналысу шығармашылық немесе оқу арқылы жүзеге асады. Мұндай әрекеттер ішкі тірек қалыптастырады. Олар тепе-теңдікті қалпына келтіреді.
Өзін-өзі қолдаудың жүйелі болуы өмірді бақылауда ұстап тұрғандай сезім береді. Бұл сыртқы бағалауға тәуелділікті азайтады.
Отбасынан тыс эмоциялық тіректі қайдан табуға болады
Отбасындағы қолдаудың болмауы толық жалғыздықты білдірмейді. Жақындық басқа ортада да қалыптасуы мүмкін. Маңыздысы – байланыс орнатуға ашық болу.
- сенімге негізделген достық қарым-қатынас шынайы тыңдай білумен ерекшеленеді. Кейде досымен әңгіме туыстықтан да терең қолдау береді. Мұнда қауіпсіздік сезімі маңызды;
- психолог немесе психотерапевт көмегі эмоцияны еркін білдіруге мүмкіндік жасайды. Мамандар бағалаусыз тыңдайды. Бұл ұзаққа созылған қысым кезінде ерекше пайдалы;
- қызығушылыққа негізделген қауымдастықтар ортақ әрекет арқылы жақындатады. Бірге уақыт өткізу оқшаулануды азайтады. Қолдау табиғи түрде қалыптасады.
Сыртқы тірек көздері отбасылық байланысты жоққа шығармайды. Олар эмоциялық тапшылықты толықтыруға көмектеседі.
Жақындармен ашық сөйлесу қажет пе
Тікелей әңгіме күрделі сезілуі мүмкін, бірақ кейде ол маңызды қадамға айналады. Қажеттілікті айту қарым-қатынастың өзгеруіне мүмкіндік береді. Диалогке дайындық бұл процесті жеңілдетеді.
- Айыптаусыз сөйлеу сезімді өз атынан жеткізуді талап етеді. «Мен» форматындағы ой қарсы реакцияны азайтады. Әңгіме сабырлы өтеді.
- Күтуді нақтылау түсінбеушілікті азайтады. Жалпы шағымның орнына нақты мысал келтіру маңызды. Бұл қолдаудың қалай көрінетінін түсіндіреді.
- Шектеулерді қабылдау өзгерістің бірден болмауын мойындаумен байланысты. Әр адам әрқалай өзгереді. Шынайы үміт көңіл күйді сақтауға көмектеседі.
Әңгіме бірден нәтиже бермесе де, ішкі ауыртпалықты жеңілдетеді. Шекаралар айқындала бастайды.
Отбасындағы эмоциялық қолдаудың болмауы ауыр сынақ болуы мүмкін. Дегенмен бұл жағдайдан шығудың жолдары бар екенін ұмытпау маңызды. Өз сезіміне құрметпен қарау ішкі айыптаудан сақтайды. Өзіңізге және сыртқы ортаға сүйену қауіпсіздік аясын кеңейтеді. Эмоциялық саулыққа қамқорлық жасау өмір сапасын жақсартуға мүмкіндік береді.
