Бизонмен кездесуді қалай дұрыс болдырмау керек

Жабайы табиғатпен бетпе-бет келу көп жағдайда қызықты әрі ерекше әсер қалдырады. Дегенмен ірі жануарлар сырттай сабырлы көрінгенімен, қауіп төндіруі мүмкін. Бизон дәл осындай тіршілік иелерінің қатарына жатады, өйткені ол өз аумағын қатаң қорғайды және қауіп төнген сәтте өте жылдам әрекет етеді. Адамның қате қимылы ауыр жарақатқа әкелуі ықтимал. Сондықтан мұндай жағдайда не істеу керегін алдын ала білу маңызды. Төменде қауіпсіз түрде алыстауға көмектесетін негізгі қағидалар қарастырылған.

Бизонның мінез-құлқын түсіну

Бизондар айқын аумақтық инстинктке ие және адамның жақындауын бірден сезеді. Әсіресе көбею кезеңінде немесе төлі бар кезде олардың мінезі қатты өзгереді. Сыртқы тыныштық шабуыл болмайды дегенді білдірмейді, себебі ескерту белгілері өте қысқа болуы мүмкін. Осы ерекшеліктерді түсіну жағдайды байыппен бағалауға мүмкіндік береді.

Қауіптің жақындағанын дер кезінде байқау үшін келесі белгілерге назар аудару қажет.

• басын төмен түсіріп, тік қарауы;
• құйрығын сермеп, жерді тұяғымен тебуі;
• қатты пысқырып немесе қарлығыңқы дыбыс шығаруы;
• денесін адамға қарай бұруы;
• себепсіз қашықтықты қысқартуы.

Бұл белгілерді тану дұрыс шешім қабылдауға уақыт береді. Қауіпті ертерек аңғарған сайын, қауіпсіз арақашықтықты сақтау оңайырақ болады.

Көзбен көрген сәттегі әрекет

Бизон көрінген жағдайда ең бастысы – жағдайды ушықтырмау. Кенет қозғалыс немесе назар аудартуға тырысу жануарға қауіп ретінде қабылданады. Сабыр сақтау және әрекеттерді бақылау әлдеқайда тиімді. Мұндай ұстаным агрессия ықтималдығын азайтады.

Қауіпсіз алыстауға көмектесетін нақты қадамдар бар.

1. Қысқа уақыт қозғалмай тұрып, арақашықтықты бағалаңыз. Бұл жануардың сізді байқаған-байқамағанын түсінуге көмектеседі.
2. Артыңызды бермей, баяу шегіне бастаңыз. Осылайша мінез-құлқын бақылау мүмкіндігі сақталады.
3. Тікелей көзге тік қараудан аулақ болыңыз. Мұндай әрекет қарсыласу ретінде қабылдануы мүмкін.
4. Қашықтықты біртіндеп арттырыңыз. Баяу қарқын жануарды алаңдатпайды.

Осы тәртіпті сақтау эмоцияны бақылауда ұстауға мүмкіндік береді. Көп жағдайда асықпай шегіну жағдайдың ушығуына жол бермейді.

Қауіпті күшейтетін қателіктер

Көптеген оқиғалар қорқыныш немесе қызығушылық әсерінен жасалған қателіктерден туындайды. Кейбір адамдар қашып кетуге немесе суретке түсіруге тырысады. Мұндай әрекеттер бизонды арандатуы мүмкін. Жиі кездесетін қателіктерді білу олардан сақтануға көмектеседі.

Төменде ерекше қауіпті әрекеттер келтірілген.

• ашық жерде жүгіріп қашу;
• сурет немесе видео үшін жақындау;
• айқайлау немесе қолды сермеу;
• жануарға зат лақтыру;
• ескерту белгілерін елемеу.

Бұл қателіктерден бас тарту қауіп деңгейін айтарлықтай төмендетеді. Сабыр мен ұстамдылық ең тиімді қорғаныс болып саналады.

Қоршаған ортаны пайдалану

Жер бедері мен табиғи кедергілер қауіпсіздікті арттыруда маңызды рөл атқарады. Ағаштар мен тастар бизонның назарын бөлуі мүмкін. Айналаны дұрыс пайдалану жағдайды бақылауға көмектеседі. Бұл әсіресе ашық алқаптарда маңызды.

Шегіну кезінде келесі тәсілдерді ескерген жөн.

1. Ағаштар немесе ірі тастарды қалқа ретінде қолданыңыз. Олар тікелей көріністі бұзады.
2. Кедір-бұдыр жерге қарай қозғалыңыз. Мұндай аймақтар тез жақындауды қиындатады.
3. Тар және тұйық орындардан аулақ болыңыз. Маневр жасау мүмкіндігі шектеледі.
4. Табын жүретін соқпақтардан қашықтаңыз. Бұл қайта кездесудің алдын алады.

Қоршаған ортаны тиімді қолдану уақыт пен кеңістік ұтады. Тіпті шағын кедергілердің өзі қауіптің алдын алуға көмектеседі.

Дайындық және алдын алу

Ең қауіпсіз жағдай – мүлде кездеспеу. Алдын ала дайындық пен ақпараттану бизонмен жақын байланыс қаупін азайтады. Ережелерді білу дұрыс әдеттерді қалыптастырады. Бұл әсіресе тәжірибесі аз саяхатшылар үшін маңызды.

Алдын алу шаралары қауіпсіздікті арттырады.

• қорық ережелерін алдын ала зерттеу;
• ұсынылған арақашықтықты сақтау;
• жалғыз емес, топпен жүру;
• қызметкерлердің ескертулеріне құлақ асу;
• ашық көрінетін бағыттарды таңдау.

Алдын алу шұғыл әрекет қажет болатын жағдайлардың санын азайтады. Дайын адам қауіпті жағдайға сирек тап болады.

Жабайы табиғатқа саналы көзқарас қауіпсіздікті сақтауға мүмкіндік береді. Бизонның мінезін түсіну асығыс шешімдерден қорғайды. Сабырлы әрекет пен ортаны ескеру жағдайды бақылауда ұстауға көмектеседі. Дұрыс дайындық саяхатты тыныш әрі жағымды етеді. Соның нәтижесінде табиғатпен байланыс қауіпсіз әсер ретінде есте қалады.