Александр Флеминг неге миллиондаған адамдардың өмірін сақтап қалды
Мазмұны
Медицина тарихында адамзат тағдырын түбегейлі өзгерткен жаңалықтар аз емес. Олардың кейбірі ұзақ ізденістің нәтижесі болса, басқалары байқағыштық пен ғылыми адалдықтың арқасында дүниеге келді. XX ғасырдың басында жұқпалы аурулар ең қауіпті қатерлердің бірі саналды. Кәдімгі жараның өзі өлімге әкелуі мүмкін еді. Осындай жағдайда Александр Флемингтің еңбегі медицина дамуының бетбұрыс кезеңіне айналды.
Пенициллинге дейінгі медицинаның жағдайы
Антибиотиктер пайда болғанға дейін дәрігерлердің мүмкіндігі өте шектеулі болды. Жұқпалы аурулар тез таралып, оларды тиімді емдейтін құралдар іс жүзінде жоқ еді. Көптеген науқастар асқынудан көз жұмды. Бұл жағдай бейбіт өмірде де, соғыс кезінде де байқалды.
- хирургиялық операциялардан кейін инфекция жиі дамыды;
- өкпе қабынуы әртүрлі жастағы адамдар үшін қауіпті болды;
- босану кезіндегі инфекциялар әйелдер өміріне қатер төндірді;
- тұрмыстық немесе өндірістік жаралар ауыр асқынумен аяқталды.
Мұндай ахуал медициналық көмекті сенімсіз етті. Дәрігерлер симптомдарды жеңілдеткенімен, нәтижені толық бақылай алмады. Жаңа әрі тиімді әдіске деген қажеттілік күннен күнге арта түсті.
Кездейсоқ байқау және ғылыми мұқияттылық
Флемингтің жаңалығы алдын ала жоспарланған тәжірибенің жемісі емес еді. Ол зертханадағы күтпеген құбылысты байқау арқылы ашылды. Ғалым зеңнің бактериялардың өсуін тежейтінін көрді. Ең бастысы, ол бұл құбылысты елемей өтпей, зерттеуге шешім қабылдады.
- Зең бөлетін зат микробтарды жоятын қасиет көрсетті. Бұл сол кезеңдегі түсініктерге қайшы келді.
- Байқау ғылыми тұрғыда тіркелді. Мұндай тәсіл нәтижені сақтауға мүмкіндік берді.
- Қорытындылар қайталанатын әсерге негізделді. Бұл жаңалықтың сенімділігін арттырды.
- Зерттеу ғылымдағы кездейсоқтықтың маңызын көрсетті. Оған мән бермеу дамуды баяулатады.
Ғылыми адалдық кездейсоқ бақылауды маңызды жаңалыққа айналдырды. Флеминг алдын ала дайындалған тұжырымды дәлелдеуге тырыспады. Ол нақты дерекке сүйеніп әрекет етті.
Пенициллиннің инфекцияларды емдеудегі маңызы
Пенициллин кеңінен қолданылған алғашқы антибиотик болды. Оның әсері бактериялық инфекциялармен тиімді күресуге жол ашты. Емдеу үдерісі болжамды әрі жылдам сипат алды. Өлім көрсеткіші біртіндеп төмендей бастады.
- препарат бактерияларды жойып, адам тіндеріне зиян келтірмеді;
- сауығу асқынусыз және қысқа мерзімде өтті;
- инфекцияның таралу қаупі айтарлықтай азайды;
- медицина сенімді емдеу құралын иеленді.
Бұл жетістік ауқымды әсер берді. Бұрын өліммен теңестірілген аурулар жазылатын дертке айналды. Хирургия мен терапияға деген көзқарас түбегейлі өзгерді.
Соғыс пен дағдарыс кезіндегі рөлі
Пенициллиннің құндылығы әсіресе соғыс жағдайында айқын көрінді. Жаппай жарақат алу инфекция қаупін күрт арттырды. Антибиотик бұрын аман қалуы екіталай болған адамдарды құтқарды. Жұқпадан болатын өлім азайды.
- Жараланғандарды емдеу нәтижелі бола түсті. Тірі қалу мүмкіндігі өсті.
- Ампутация сирек қолданылды. Бұл өмір сапасын сақтауға ықпал етті.
- Госпитальдар көп науқасты қабылдай алды. Денсаулық сақтау жүйесі тұрақтылық көрсетті.
Дағдарыс жағдайында бұл жаңалықтың практикалық маңызы дәлелденді. Ол теориялық деңгейде емес, нақты өмірде тиімді жұмыс істеді. Дәл осы кезеңде сақталған өмірлер саны анық байқалды.
Медицина мен ғылымға ұзақ мерзімді әсері
Флемингтің еңбегі жаңа ғылыми бағыттың дамуына түрткі болды. Пенициллиннен кейін басқа да антибиотиктер жасалды. Инфекциямен күресудің жаңа мүмкіндіктері ашылды. Емдеу логикасы түбегейлі өзгерді.
- фармакология қарқынды дами бастады;
- медициналық зерттеулер мақсатты сипат алды;
- орташа өмір сүру ұзақтығы артты;
- жұқпалы аурулар үкім ретінде қабылданбайтын болды.
Бұл өзгерістер денсаулық сақтаудың барлық саласына әсер етті. Күнделікті тәжірибеде емдеу әлдеқайда тиімді бола түсті. Ашылған жаңалықтың ықпалы бүгінгі күнге дейін сақталып келеді.
Александр Флеминг миллиондаған адамның өмірін бір ғана зат арқылы емес, ғылыми көзқарасы арқылы сақтап қалды. Ол маңыздыны байқай білді және бақылауды нақты нәтижеге айналдырды. Пенициллин медицина тарихының бағытын өзгертті. Жұқпалы ауруларды емдеу басқарылатын үдеріске айналды. Сондықтан бұл жаңалықтың маңызы бір дәуірмен шектелмейді.