Ұзақ мерзімді мақсаттарға мотивацияны қалай сақтауға болады
Мазмұны
Ұзақ мерзімді мақсаттар жолдың басында шабыттандырады, алайда уақыт өте келе бастапқы жігер бәсеңдеуі мүмкін. Күнделікті істер, шаршау және жылдам нәтиженің болмауы ішкі серпінді әлсіретеді. Осындай кезеңде басталған істің мәнін еске түсіру қиындайды. Дегенмен мотивация тұрақты күй емес және оны саналы әрекеттер арқылы қолдап отыруға болады. Осы тетіктерді түсіну ұзақ жолды күйзеліссіз еңсеруге көмектеседі.
Мақсаттың мәнін саналы түрде түсіну
Тұрақты мотивация айқын мағынадан басталады. Адам не үшін күш салып жатқанын анық ұғынғанда ішкі беріктік артады. Беткі ниеттер тез әлсірейді, ал терең себептер ұзақ уақыт бойы әсерін сақтайды.
- мақсаттың жеке өмірдегі маңызын түсіну қызығушылықты күшейтеді;
- міндетті өмірлік құндылықтармен байланыстыру күш-жігерді ақтайды;
- ішкі түрткі сыртқы марапатқа қарағанда ұзақ сақталады;
- бас тартудың салдарын ойлау бағыттан ауытқымауға көмектеседі.
Осындай тәсіл күмән туған сәттерде бастапқы мағынаға қайта оралуға мүмкіндік береді. Мақсат абстрактілі ұғым болудан қалып, жеке мәнге ие болады. Бұл кенеттен тоқтап қалу ықтималдығын азайтады.
Үлкен жолды кезеңдерге бөлу
Ауқымды міндеттер ұзақтығымен қорқыныш тудыруы мүмкін. Соңғы нүкте тым алыс көрінсе, энергия тез таусылады. Кезеңдерге бөлу қозғалысты басқаруға жеңілдік береді.
- Ұсақ қадамдар алға жылжуды сезіндіреді. Әр аяқталған кезең атқарылған істің нәтижесін көрсетеді. Бұл өз күшіне сенімді арттырады. Біртіндеп ілгерілеу жеңіл қабылданады.
- Аралық нәтижелер мазасыздықты азайтады. Адам нақты өзгерісті байқайды, тек қашық мақсатқа телміріп қалмайды. Мұндай тәжірибе таңдалған бағытқа сенімді нығайтады. Ішкі қысым бәсеңдейді.
- Айқын кезеңдер жоспарлауды жеңілдетеді. Әрекеттерді түзету мүмкіндігі пайда болады. Икемділік жағдайға бейімделуге көмектеседі. Бұл тоқтап қалу қаупін төмендетеді.
Кезеңдік тәсіл ұзақ жолды қолжетімді әрекеттер тізбегіне айналдырады. Процесс айқынырақ бола түседі. Соның нәтижесінде бақылау сезімі сақталады.
Ішкі қызығушылықты сақтау
Мотивация эмоциялық күймен тығыз байланысты. Егер әрекет бірсарынды болса, қызығушылық төмендейді. Қатысуды сақтау саналы назарды талап етеді.
- жұмыс түрін өзгерту шаршауды азайтады;
- үдеріс барысында жаңа нәрсе үйрену әуестікті арттырады;
- әрекеттерді жеке дамумен байланыстыру қанағат сезімін күшейтеді;
- ағымдағы еңбектің пайдасын түсіну жігерді сақтайды.
Қызығушылық міндетті мағыналы іске айналдырады. Ол сыртқы ынталандырусыз да алға жылжуға көмектеседі. Ұзақ мерзімді жобаларда бұл ерекше маңызды.
Қиындықтар мен күштің азаюымен жұмыс істеу
Ұзақ жолда әлсіреу кезеңдері міндетті түрде болады. Шаршауды елемеу көбіне күйіп кетуге әкеледі. Мұндай сәттермен дұрыс жұмыс істеу әлдеқайда тиімді.
- Уақытша құлдырауды қабылдау ішкі қарсылықты азайтады. Адам қарқынының төмендеуіне өзін кінәламайды. Бұл сабыр сақтауға мүмкіндік береді. Эмоциялық қысым кемиді.
- Демалысты стратегияның бөлігі ретінде қабылдау төзімділікті арттырады. Қуатты қалпына келтіру белсенділікке қайта оралуды жеделдетеді. Үзіліс тапсырмаға жаңа көзқараспен қарауға жол ашады. Шешімдердің сапасы жақсарады.
- Қиындықтарды талдау пайдалы кері байланыс береді. Кедергілер әлсіз тұстарды көрсетеді. Олармен жұмыс істеу дағдыны нығайтады. Мұндай тәжірибе сенімді арттырады.
Қиындықтарға саналы көзқарас жолды шынайы етеді. Уақытша тосқауылдар мақсаттың маңызын төмендетпейді. Бұл алға жылжуды жалғастыруға мүмкіндік береді.
Қоршаған орта мен қолдаудың әсері
Айналадағы орта мотивацияның тұрақтылығына елеулі ықпал етеді. Басқалардың қолдауы ішкі жігерді күшейтеді. Ал оқшаулану керісінше бас тарту қаупін арттырады.
- пікірлес адамдармен байланыс мақсатқа сенімді арттырады;
- сыртқы кері байланыс ілгерілеуді байқауға көмектеседі;
- бірлескен талқылау жалғыздық сезімін азайтады;
- өзгенің үлгісі жалғастыруға шабыт береді.
Қоршаған орта қосымша энергия көзіне айналады. Ол қиын кезеңдерде бағытты сақтауға көмектеседі. Нәтижесінде күш салу ортақ қозғалыстың бөлігі ретінде қабылданады.
Ұзақ мерзімді мақсаттарда мотивацияны сақтау назар мен икемділікті талап етеді. Айқын мағына, кезеңдік қозғалыс және күйге қамқорлық ұзақ жолды жеңілдетеді. Қызығушылық пен қолдау ішкі тұрақтылықты күшейтеді. Қиындықтар кедергі емес, тәжірибенің бір бөлігіне айналады. Осындай тәсіл нәтиже ғана емес, жол бойындағы тепе-теңдікті де сақтауға мүмкіндік береді.