Артриттің бастапқы кезеңін қалай тануға болады
Мазмұны
Буындардың саулығы адамның қозғалысына, күнделікті белсенділігіне және жалпы өмір сапасына тікелей әсер етеді. Қимыл-қозғалыс жүйесіне қатысты көптеген мәселелер бірден байқалмай, біртіндеп дамиды. Алғашқы жайсыздық сезімі көбіне шаршаумен, жасқа байланысты өзгерістермен немесе уақытша жүктемемен байланыстырылып жатады. Уақыт өте келе мұндай белгілер күшейіп, тұрақты сипат алуы мүмкін. Сондықтан артриттің бастапқы сатысын дер кезінде байқай білу өте маңызды, өйткені осы кезеңде жағдайды бақылау әлдеқайда оңай болады.
Артриттің алғашқы белгілері неліктен жиі елеусіз қалады
Аурудың бастапқы кезеңі әдетте айқын ауырсынумен немесе қозғалыстың күрт шектелуімен қатар жүрмейді. Көп жағдайда белгілер анда-санда пайда болып, тез жоғалып кетеді. Мұндай көрініс адамға қауіп жоқ деген жалған әсер қалдырады. Алайда осы уақытта буын тіндерінде қабыну үдерісі басталып, баяу түрде дамуы мүмкін.
Қосымша қиындық артрит түрлерінің көптігімен байланысты. Себептері мен орналасуына қарай белгілер әртүрлі көрінуі ықтимал. Соған қарамастан, бастапқы кезеңге тән ортақ сигналдар бар.
Назар аударуға тұрарлық алғашқы белгілер
Бастапқы белгілер күнделікті өмірге айтарлықтай кедергі келтірмесе де, ерте анықтау үшін аса маңызды. Оларды жеке-жеке емес, жиынтық түрде бағалау қажет.
- таңертеңгі сіресу, күн барысында азаюы;
- қозғалыс кезінде немесе жүктеме түскенде пайда болатын жеңіл ауырсыну;
- буын маңындағы аздаған ісіну;
- терінің қызаруы немесе жылылық сезімі;
- әдеттегі қозғалыс көлемінің төмендеуі.
Мысалы, ұйқыдан кейінгі сіресу бірнеше минутқа ғана созылуы мүмкін, бірақ күн сайын қайталанады. Ісіну кейде тек екінші жақпен салыстырғанда ғана байқалады. Мұндай белгілер қабынудың басталғанын меңзейді және назардан тыс қалмауы тиіс.
Алғашқы белгілерді қарапайым шаршаудан қалай ажыратуға болады
Көп адам артриттің ерте көріністерін физикалық шаршаумен шатастырады. Алайда бұл екі жағдайдың арасында маңызды айырмашылық бар. Шаршау әдетте демалғаннан кейін басылады және қосымша белгілермен қатар жүрмейді. Қабыну болса, белсенділік азайғанның өзінде сақталуы мүмкін.
Белгілердің тұрақтылығына назар аудару қажет. Егер жайсыздық айқын себепсіз пайда болып немесе белгілі бір уақытта қайта-қайта сезілсе, сақ болған жөн. Сонымен қатар жеңіл қозғалыс немесе жылу әсерінен уақытша жеңілдеу байқалса, бұл да артритке тән ерекшелік болуы мүмкін.
Артриттің даму қаупін арттыратын факторлар
Кейбір жағдайлар мен өмір салты ерекшеліктері аурудың пайда болу ықтималдығын күшейтеді. Оларды ескеру буын күйіне мұқият қарауға көмектеседі.
- тұқым қуалаушылық бейімділік;
- артық салмақтың болуы;
- бұрын алынған жарақаттар;
- созылмалы инфекциялық аурулар;
- ұзақ уақыт бірсарынды жүктемелер.
Бұл факторлардың әрқайсысы жеке тұрғанда міндетті түрде артритке әкелмейді. Дегенмен олардың қатар келуі қабыну өзгерістерінің қаупін арттырады. Мәселен, артық салмақ тізе мен жамбас буындарына түсетін қысымды көбейтеді.
Қай кезде дәрігерге қаралу қажет
Өзін-өзі бақылау маңызды болғанымен, ол кәсіби тексерудің орнын алмастырмайды. Белгілі бір жағдайларда маманға жүгіну ерекше маңызды саналады.
- Белгілер бірнеше апта бойы сақталса. Әлсіз ауырсынудың өзі уақыт өте кетпесе, тексеруді қажет етеді. Бұл өзгерістердің қабыну сипатын анықтауға мүмкіндік береді.
- Аз ғана жүктеме кезінде жайсыздық күшейсе. Мұндай реакция буын қызметінің бұзылғанын көрсетеді. Ерте араласу асқыну қаупін азайтады.
- Қосымша белгілер пайда болса. Оларға ісіну, қызару немесе қозғалыстың шектелуі жатады. Осындай көріністер зерттеуге негіз болады.
Дәрігер қажетті талдауларды және қосымша тексерулерді тағайындай алады. Бұл бастапқы кезеңде дұрыс тактиканы таңдауға көмектеседі.
Артритті ерте анықтаудың маңызы
Ауруды ерте кезеңде анықтау болжамды айтарлықтай жақсартады. Алғашқы сатыларда қабынуды бақылау және оның дамуын баяулату оңайырақ. Сонымен қатар буында қайтымсыз өзгерістердің пайда болу ықтималдығы төмендейді. Адам өзінің белсенділігін сақтап, өмір сапасын ұзақ уақыт бойы ұстап тұра алады.
Артриттің бастапқы сатысы қорқынышты болып көрінбеуі мүмкін, сондықтан ол жиі еленбей қалады. Дегенмен ағзаның сигналдарына мұқият қарау мәселені дер кезінде байқауға мүмкіндік береді. Күмән туындаған жағдайда маманға жүгіну және жүйелі бақылау қозғалыс еркіндігін ұзақ жылдарға сақтауға жағдай жасайды.
