Неліктен нәтижені ғана емес, процесті бағалау маңызды?

Қазіргі өмір ырғағы адамды көбіне нақты мақсатқа ғана назар аударуға үйретеді. Жетістік соңғы нүктемен өлшеніп, оған апарар жол елеусіз қалып қояды. Осындай ұстанымда күнделікті әрекеттер мәнін жоғалтады. Алайда дағдылар, тәжірибе және ішкі тұрақтылық дәл сол жүріп өткен жолда қалыптасады. Уақыт өте келе процесті бағалау жұмысқа, оқуға және жеке дамуға деген көзқарасты түбегейлі өзгерте алатыны байқалады.

Нәтижеге бағытталу мен процеске назар аударудың айырмашылығы

Тек соңғы көрсеткішке көңіл бөлу барлық мағынаны бір сәтке жинақтайды. Мұндай көзқарас тәжірибенің тереңдігін азайтады. Ал атқарылып жатқан әрекеттерге назар аудару қатысуды күшейтеді және жағдайды кеңірек көруге мүмкіндік береді.

• үнемі нәтижені күту мазасыздықты арттырады;
• қадамдарға мән беру ішкі қысымды азайтады;
• әрекетке шоғырлану өзін жақсырақ тануға көмектеседі;
• жолдағы қиындықтар қабылдауды жеңілдетеді.

Осының нәтижесінде адам тек мақсатқа жетіп қана қоймай, ішкі қанағат сезімін де алады. Мұндай тәсіл күнделікті істерді ауырлатпайды. Ұзақ мерзімде бұл жетістіктің сапасына да әсер етеді.

Процесс дағды мен тұлғалық өсуді қалай қалыптастырады

Даму бір сәтте пайда болмайды және көбіне уақытты талап етеді. Қайталанатын әрекеттер сенімділік пен шеберліктің негізін қалайды. Бағалаудан гөрі орындауға назар аударылғанда үйрену табиғи түрде жүреді.

1. Процесс қателесуге мүмкіндік береді. Әрбір түзету әлсіз тұстарды анықтауға көмектеседі. Қорқыныш азайған сайын тәжірибе тереңдейді. Қателік білім көзіне айналады.
2. Үздіксіз әрекет тәртіпті қалыптастырады. Әдеттер сыртқы ынталандырусыз да жұмыс істей бастайды. Уақыт өте күш жұмсау жеңілдейді. Бұл ұзақ жобаларда айқын байқалады.
3. Тапсырмаға ену зейінді дамытады. Нақты қадамға көңіл бөлу алаңдататын факторларды азайтады. Назар тұрақтылыққа ие болады. Мұндай күй жұмыс сапасын арттырады.

Процеске сүйенген даму берік негіз құрайды. Қалыптасқан дағдылар ұзақ сақталады. Олар жаңа жағдайларда оңай қолданылады.

Эмоциялық күй және жолдан ләззат алу

Эмоция адамның қабылдауымен тығыз байланысты. Егер құндылық тек нәтиже болса, қуаныш қысқа мерзімді болады. Ал әрекеттің өзінен ләззат алу ынтаны ұзақ сақтайды.

• процеске қызығушылық күйзелісті азайтады;
• қатысу сезімі бақылауды күшейтеді;
• аралық жетістіктер сенімді арттырады;
• жолды қабылдау күтуге сабыр береді.

Мұндай көзқарас ішкі тепе-теңдікті сақтауға көмектеседі. Жылдам жеңіс болмаса да алға қозғалыс сезіледі. Бұл белгісіздік кезеңінде аса маңызды.

Күнделікті өмір мен жұмыстағы мысалдар

Процесті бағалау қағидасы түрлі салада көрініс табады. Ол кәсіби ортада да, жеке өмірде де байқалады. Нақты мысалдар бұл ойды айқынырақ етеді.

1. Жаңа дағдыны үйрену. Жаттығудан ләззат алатын адам тезірек дамиды. Әр қадамға мән беру қателіктен қорқуды азайтады. Соның нәтижесінде білім берік орнығады.
2. Жобамен жұмыс істеу. Әр кезеңнің сапасына назар аударған ұжым сирек қателеседі. Бірлескен процесс сенімді нығайтады. Соңғы нәтиже үйлесімді еңбектің жемісі болады.
3. Жеке даму. Кішкентай тұрақты қадамдар ұзақ өзгеріс әкеледі. Тез әсер күту көңілдің қалуына себеп болады. Жолдың маңызын түсіну табандылықты сақтайды.

Бұл мысалдар процестің нәтижеден кем емес екенін көрсетеді. Ол іске деген қатынасты қалыптастырады. Ұзақ мерзімде өмір сапасына әсер етеді.

Процесті бағалай білу табысқа деген көзқарасты өзгертеді. Жол тек құрал емес, өз алдына мәнге ие болады. Мұндай ұстаным артық қысымды азайтады және ішкі тұрақтылықты күшейтеді. Әрекетке назар аудару асықпай өсуге мүмкіндік береді. Соның арқасында адам мақсатқа ғана емес, толыққанды тәжірибеге де қол жеткізеді.