Құрғақ көз синдромы барын қалай түсінуге болады
Мазмұны
Қазіргі өмір салты көру мүшелеріне бұрынғыдан да көп жүктеме түсіреді. Экранға ұзақ қарау, жабық бөлмелердегі құрғақ ауа және тұрақты зейін көздің табиғи тепе-теңдігін біртіндеп бұзады. Алғашқы жайсыздық көп жағдайда елеусіз қалып, уақытша шаршау ретінде қабылданады. Уақыт өте келе жағымсыз сезімдер жиілеп, күнделікті істерге кедергі келтіре бастайды. Осындай жағдайда құрғақ көз синдромының белгілерін ерте байқап, дұрыс бағалау ерекше маңызды.
Құрғақ көз синдромы деген не
Құрғақ көз синдромы көздің беткі қабатын қорғайтын жас қабатының сапасы немесе мөлшері бұзылған кезде пайда болады. Қалыпты жағдайда бұл қабат көзді ылғалдандырып, айқын көруді қамтамасыз етеді және қабақтың қозғалысын жеңілдетеді. Тепе-теңдік бұзылғанда көздің шырышты қабығы сыртқы әсерлерге сезімтал болады. Соның салдарынан жайсыздық пен тітіркену біртіндеп күшейеді.
Негізгі белгілерге қалай назар аударуға болады
Бұл синдромның көріністері әр адамда әртүрлі байқалуы мүмкін. Кейбір белгілер жай ғана шаршаумен шатастырылады, бірақ олар ұзаққа созылған мәселені білдіреді. Көздегі өзгерістерді жеке емес, жалпы көрініс ретінде бағалау маңызды.
- көздің құрғап, тартылғандай сезілуі көбіне кешкі уақытта күшейеді. Ұзақ компьютер алдында отырғаннан кейін қабақты жиі жыпылықтатқыңыз келеді. Демалған соң уақытша жеңілдік пайда болуы мүмкін;
- күйдіру мен көзде құм тұрғандай әсер айқын себепсіз туындайды. Мұндай сезім бөгде зат түскендей әсер қалдырады. Жуғаннан кейін де жайсыздық қайта оралады;
- көздің қызаруы беткі қабаттың тітіркенуімен байланысты болады. Қан тамырлары айқынырақ көрінеді, әсіресе көру жүктемесінен кейін. Кейде бұл жағдай аллергиямен шатастырылады;
- құрғақтық аясындағы жас ағу алғашқыда түсініксіз көрінеді. Ағза ылғал жетіспеушілігін өтеуге тырысады. Алайда жас сұйықтығының сапасы жеткіліксіз болып қалады.
Мұндай белгілер жиі қайталанса, көздің жағдайына назар аудару қажет. Уақытында әрекет етпеу жайсыздықтың күшеюіне әкелуі мүмкін.
Қосымша сезімдер нені білдіреді
Кейбір белгілер бірден байқалмайды, бірақ мәселенің бар екенін көрсетеді. Олар көбіне болмашы көрінгенімен, құрғақ көз синдромымен тікелей байланысты. Осындай ұсақ өзгерістер жалпы көріністі толықтырады.
- жарыққа сезімталдықтың артуы көшеге шыққанда немесе жарық бөлмеде байқалады. Көз тез шаршап, қабақты сығырайтуға мәжбүрлейді. Бұл жас қабатының қорғаныш қызметі әлсірегенін көрсетеді;
- көрудің мезгіл-мезгіл тұмандалуы кейде өздігінен пайда болады. Жыпылықтағаннан кейін айқындық қайта қалпына келеді. Мұндай құбылыс ылғал қабатының тұрақсыздығын аңғартады;
- оқу немесе мәтінмен жұмыс істеу кезіндегі тез шаршау қысқа уақыттан соң үзіліс жасауды қажет етеді. Бұл кеңседе жұмыс істейтін адамдарда жиі байқалады.
Осындай сезімдердің жиынтығы айқын ауырсынусыз-ақ мәселені анықтауға мүмкіндік береді. Ерте байқау жағдайды жеңілдетуді оңайлатады.
Құрғақ көз синдромының қауіп факторлары
Белгілі бір әдеттер мен жағдайлар бұл синдромның даму ықтималдығын арттырады. Олар жас бөлінуіне, жыпылықтау жиілігіне және көз бетінің күйіне әсер етеді. Қауіп факторларын талдау жайсыздықтың себебін түсінуге көмектеседі.
- Компьютермен және гаджеттермен ұзақ жұмыс істеу. Зейін қою кезінде адам сирек жыпылықтайды. Соның салдарынан жас қабаты тез буланып кетеді. Бұл ең жиі кездесетін себептердің бірі.
- Бөлмедегі құрғақ ауа. Кондиционер мен жылыту жүйелері ылғалдылықты төмендетеді. Мұндай ортада көз ылғалды жылдам жоғалтады. Жабық кеңістікте ұзақ болу әсерді күшейтеді.
- Контакт линзаларын пайдалану. Тіпті дұрыс таңдалған линзалар да жас булануын арттыруы мүмкін. Қосымша ылғалдандыру болмаса, құрғақтық белгілері күшейеді. Көбіне кешкі уақытта жайсыздық артады.
Бұл факторларды түсіну өмір салтын түзетуге мүмкіндік береді. Кей жағдайда осындай өзгерістердің өзі айтарлықтай жеңілдік береді.
Қай кезде маманға жүгінген дұрыс
Құрғақтықтың әр көрінісі бірден дәрігерге баруды талап етпейді. Дегенмен кейбір жағдайларда кешіктіру қауіпті болуы мүмкін. Белгілердің тұрақтылығы шешім қабылдауға көмектеседі.
- демалғаннан және ылғалдандыратын тамшыларды қолданғаннан кейін де жайсыздық сақталады. Белгілер күн сайын қайталанып, күнделікті істерге кедергі келтіреді. Бұл созылмалы ағымды көрсетуі мүмкін;
- көзде ауырсыну немесе кесілгендей сезім пайда болып, уақыт өте күшейеді. Мұндай жағдайда беткі қабат зақымдалуы ықтимал. Өзіндік ем қауіп төндіреді;
- көру сапасы себепсіз төмендей бастайды. Көрініс тұрақсыз әрі бұлдыр болады. Бұл өзгерістер кәсіби тексеруді қажет етеді.
Уақтылы маманға қаралу диагнозды нақтылауға және дұрыс қолдау тәсілін таңдауға мүмкіндік береді. Бұл көздің жай-күйін жақсартуға көмектеседі.
Құрғақ көз синдромы кенеттен пайда болмайды және көбіне алдын ала белгі береді. Өз сезімдеріңізге мұқият қарау мәселені ерте кезеңде байқауға жағдай жасайды. Күнделікті әдеттер мен жұмыс жағдайын аздап өзгерту кейде үлкен нәтиже береді. Айқын белгілер кезінде маман көмегін кейінге қалдырмау маңызды. Көз саулығына саналы көзқарас ұзақ уақыт бойы жайлы көруді сақтауға мүмкіндік береді.
