Орманда адасып қалсаңыз не істеу керек

Табиғат аясындағы серуен әдетте тынығу мен тыныштықпен байланыстырылады. Таза ауа, үнсіздік және жасыл көріністер күнделікті күйбеңнен арылуға көмектеседі. Алайда таныс аймақтың өзі күтпеген жағдайға әкелуі мүмкін. Соқпақтан сәл ғана ауытқу немесе саңырауқұлақ теруге әуестену бағыттан жаңылуға жеткілікті. Мұндай жағдайда сабыр сақтап, саналы әрекет ету аса маңызды.

Сабыр сақтап, тоқтаңыз

Бағытты жоғалтқан сәттегі алғашқы реакция көбіне үреймен байланысты болады. Дүрбелең адамды тез әрі ретсіз қозғалуға итермелейді, бұл жағдайды одан әрі қиындатады. Ең дұрысы — тоқтап, қысқа үзіліс жасау.

Төмендегі қарапайым қадамдарды орындап көріңіз:

• бірнеше рет терең дем алып, баяу дем шығарыңыз, бұл күйзелісті азайтып, ойды айқындайды;
• айналаға мұқият қарап, соңғы көрген белгілерді еске түсіріңіз, мысалы ерекше ағаш немесе соқпақтың иілісі;
• өзіңіздің физикалық жағдайыңызды, су мен азықтың бар-жоғын, байланыс құралдарының күйін бағалаңыз;
• кездейсоқ бағытта жүруден аулақ болыңыз, себебі бұл сізді іздеу жүргізілуі мүмкін нүктеден алыстатуы ықтимал.

Қысқа тоқтау жағдайды бақылауға алуға көмектеседі. Сабырлы талдау асығыс қимылдан әрдайым тиімді.

Жағдайды бағалап, бағдарларды анықтаңыз

Эмоция тұрақтанғаннан кейін айналаны мұқият зерттеу қажет. Компас болмаса да, табиғатта бағдар беретін белгілер бар.

Келесі нұсқауларға назар аударыңыз:

1. Күннің аспандағы орны. Таңертең ол шығыста, кешке батысқа қарай ығысады. Осы арқылы шамамен тараптарды анықтауға болады.
2. Жер бедері. Ойпаң жерлер көбіне бұлаққа немесе өзенге алып келеді. Су бойымен қозғалу елді мекенге шығу мүмкіндігін арттырады.
3. Қоршаған ортадағы дыбыстар. Жолдың шуы немесе иттің үргені тұрғын үйдің жақындығын білдіруі мүмкін. Осындай белгілер бағыт таңдауға көмектеседі.
4. Адам әрекетінің іздері. Сынған бұтақтар, от жағылған орын немесе сүрлеу адамдардың болғанын көрсетеді. Мұндай белгілерді маршрутты жоспарлауда ескеру керек.

Ойластырылған талдау саналы шешім қабылдауға мүмкіндік береді. Шамамен болса да бағытты анықтау аман қалу ықтималдығын арттырады.

Құтқарушылармен байланысу немесе белгі беру

Егер телефоныңыз болса, ең алдымен шұғыл қызметке қоңырау шалуға тырысыңыз. Байланыс әлсіз болса да, хабар жетуі мүмкін.

Байланыс болмаған жағдайда белгі беру тәсілдерін пайдаланыңыз:

• белгілі бір аралықпен дауыстап айқайлаңыз, бұл естілудің ықтималдығын арттырады;
• ысқырық пайдаланыңыз, себебі оның дыбысы алысырақ таралады және күшті аз қажет етеді;
• ашық жерге жарқын заттарды немесе киімді жайыңыз, әуеден байқалу мүмкіндігін күшейтіңіз;
• сіріңке болса, қауіпсіздік шараларын сақтай отырып от жағыңыз және жалынды бақылауда ұстаңыз.

Белсенді түрде белгі беру табылу мүмкіндігін арттырады. Құтқару топтары дыбыстық және көрнекі нышандарға сүйенеді.

Паналау орнын ұйымдастырып, жылуды сақтаңыз

Іздеу ұзаққа созылса, уақытша түнеуге дайындалу қажет. Жаз мезгілінде де түнде температура айтарлықтай төмендеуі мүмкін.

Келесі ұсыныстарды орындаңыз:

1. Құрғақ әрі желден қорғалған орынды таңдаңыз. Ылғал жиналатын ойпаң жерлерден аулақ болыңыз. Шағын төбе жайлырақ болады.
2. Бұтақтар мен жапырақтарды төсеніш ретінде қолданыңыз. Бұл суық жермен тікелей жанасуды азайтады. Қарапайым паналау орны тоңып қалу қаупін төмендетеді.
3. Дене жылуын сақтаңыз. Киімді тығыз қымтап, қажетсіз қозғалыстан аулақ болыңыз. Артық күш жұмсамау энергияны үнемдейді.
4. Ресурстарды үнемдеңіз. Азық пен суды тең бөліп пайдаланыңыз. Қорды ұтымды жұмсау көмек келгенге дейін шыдауға мүмкіндік береді.

Уақытша баспана қауіпсіздік сезімін қалыптастырады. Желден қарапайым қорғаныс та жағдайды айтарлықтай жеңілдетеді.

Су көзін табыңыз және сақ болыңыз

Су тамақтан маңыздырақ. Сұйықтықсыз ағза әлдеқайда тез әлсірейді.

Су іздеу барысында мына жайттарды ескеріңіз:

• бұлақ немесе ағын суды іздеңіз, себебі ағып жатқан су әдетте тұрып қалған суға қарағанда қауіпсіздеу;
• батпақты жерлерден аулақ болыңыз, себебі жұқтыру қаупі жоғары;
• мүмкіндік болса, ішер алдында суды қайнатыңыз, бұл инфекция ықтималдығын азайтады;
• суды аз-аздан ішіп, қорды ұзақ уақытқа бөліңіз.

Сұйықтықты орынды пайдалану күшті сақтауға көмектеседі. Бастапқы кезеңде артық тұтыну кейін тапшылыққа әкелуі мүмкін.

Әрі қарайғы әрекеттерді ойланып жоспарлаңыз

Кей жағдайда қозғалу дұрыс шешім болуы мүмкін, әсіресе бағытқа сенімділік болса. Дегенмен жүйесіз жүру іздеу үдерісін қиындатуы ықтимал.

Келесі қағиданы ұстаныңыз:

1. Сізді іздеп жатқан-жатпағанын бағалаңыз. Егер жақындарыңыз маршрутты білсе, бір орында қалған дұрыс. Құтқарушылар қозғалмай тұрған адамды тезірек табады.
2. Іздеу туралы ақпарат болмаса, таңдалған бағдар бойымен қозғалыңыз. Мысалы, өзен жағасы немесе электр желісі бойы. Мұндай бағыт адамдарға шығу ықтималдығын арттырады.
3. Өткен жолды белгілеңіз. Бұтақ сындырып немесе көзге түсетін із қалдырыңыз. Қажет болса, кері қайту жеңілдейді.
4. Физикалық жағдайды бақылаңыз. Қатты шаршау шешім қабылдау қабілетін төмендетеді. Үнемі қысқа үзіліс жасау күшті сақтайды.

Ойластырылған стратегия бейберекетті азайтады. Жүйелі әрекет қауіпсіз аяқталу мүмкіндігін арттырады.

Орманда адасу әрдайым қайғылы оқиғамен аяқтала бермейді. Суыққандылық пен ақылға негізделген тәсіл жағдайдың бағытын өзгерте алады. Ұсақ бөлшектерге назар аудару және ресурстарды үнемдеу шешуші рөл атқарады. Жорыққа дайындық және тірі қалудың негізгі қағидаларын білу сенімді арттырады. Саналылық пен тәртіп экстремалды жағдайда басты көмекшіге айналады.